દિવાળી 2026: આજે દેશભરમાં પ્રકાશના પર્વની ઉજવણી, જાણો માતા લક્ષ્મીની પૂજાનું મહત્વ અને દિવાળીની પરંપરાઓ

Diwali 2026: આજે 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ દેશભરમાં પ્રકાશના પર્વ દિવાળીની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. દિવાળી એટલે અંધકાર પર પ્રકાશનો, અસત્ય પર સત્યનો અને ખરાબી પર સારાઈનો વિજય. આ પર્વ માત્ર દીવા પ્રગટાવવાનો તહેવાર નથી, પરંતુ નવી આશા, સુખ, સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મકતાનો સંદેશ આપતો ઉત્સવ છે.

દિવાળીના પર્વને લઈને ઘરો, દુકાનો અને બજારોમાં ખાસ રોનક જોવા મળે છે. લોકો પોતાના ઘરોને રંગોળી, તોરણ અને રંગબેરંગી લાઇટોથી શણગારે છે. સાંજના સમયે દીવા પ્રગટાવીને માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવે છે. જાણો દિવાળીનું ધાર્મિક મહત્વ, પૂજાની પરંપરા અને આ પર્વ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓ.

1. દિવાળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

હિંદુ ધર્મની પૌરાણિક માન્યતા પ્રમાણે ભગવાન શ્રીરામ 14 વર્ષનો વનવાસ પૂર્ણ કરીને અને રાવણનો વધ કરીને અયોધ્યા પરત ફર્યા હતા. ભગવાન શ્રીરામના આગમનની ખુશીમાં અયોધ્યાના લોકોએ સમગ્ર નગરીને દીવાઓથી શણગારી હતી. ત્યારથી દિવાળીના પર્વે દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા પ્રચલિત થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

દિવાળીનો તહેવાર આપણને શીખવે છે કે જીવનમાં ગમે તેટલો અંધકાર હોય, પરંતુ સત્ય અને સારા કર્મોનો પ્રકાશ હંમેશાં વિજયી બને છે.

2. દિવાળીના દિવસે માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજાનું મહત્વ

દિવાળીની રાત્રે માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવાની વિશેષ પરંપરા છે. માતા લક્ષ્મીને ધન અને સમૃદ્ધિની દેવી માનવામાં આવે છે, જ્યારે ભગવાન ગણેશને વિઘ્નહર્તા અને શુભ શરૂઆતના દેવતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે.

ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે દિવાળીની રાત્રે લક્ષ્મી પૂજન કરવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. લોકો પોતાના ઘરના પૂજા સ્થળે દીવો પ્રગટાવીને ફૂલ, મીઠાઈ, ફળ અને અન્ય પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરે છે.

3. દિવાળીના દિવસે ઘરમાં દીવા પ્રગટાવવાનું મહત્વ

દિવાળીના દિવસે ઘરના મુખ્ય દરવાજા, આંગણા, બાલ્કની અને પૂજા સ્થળે દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. દીવાનો પ્રકાશ અંધકારને દૂર કરવાની સાથે જીવનમાં સકારાત્મકતા અને આશાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

પરંપરા પ્રમાણે માટીના દીવા પ્રગટાવવાથી ઘરમાં શુભતા આવે છે તેવી ધાર્મિક માન્યતા છે. આ દિવસે લોકો પોતાના ઘરોને રંગોળી, ફૂલો અને લાઇટોથી પણ શણગારે છે.

4. દિવાળી પર નવી શરૂઆત અને ખરીદીનું મહત્વ

દિવાળીનો તહેવાર વેપારીઓ અને વ્યવસાયિકો માટે પણ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. ઘણા વેપારીઓ આ દિવસે નવા ચોપડા શરૂ કરે છે અને નવા નાણાકીય વર્ષની શુભ શરૂઆત માટે પૂજા કરે છે.

લોકો નવા કપડાં, ઘરેણાં, મીઠાઈ, ભેટસોગાદો અને ઘરવપરાશની વસ્તુઓની ખરીદી કરે છે. પરિવારના સભ્યો અને મિત્રો એકબીજાને ભેટ આપીને તહેવારની ખુશીઓ વહેંચે છે.

5. દિવાળી પર ફટાકડા ફોડતી વખતે રાખો સાવચેતી

દિવાળીની ઉજવણી દરમિયાન આનંદની સાથે સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે.

– બાળકોને ફટાકડા ફોડતી વખતે એકલા ન છોડો.
– ફટાકડા હંમેશાં ખુલ્લી જગ્યામાં ફોડો.
– ફટાકડા ફોડતી વખતે પાણીની ડોલ અથવા અગ્નિશામક સાધન નજીક રાખો.
– જ્વલનશીલ વસ્તુઓથી દૂર રહીને ફટાકડા ફોડો.
– આંખો અને હાથની સુરક્ષા માટે જરૂરી સાવચેતી રાખો.
– પર્યાવરણ અને વૃદ્ધો, બાળકો તથા બીમાર વ્યક્તિઓની સુવિધાનું ધ્યાન રાખો.

6. દિવાળીનો સાચો સંદેશ શું છે?

દિવાળી માત્ર એક ધાર્મિક તહેવાર નથી, પરંતુ પરિવાર, સંબંધો અને સમાજમાં પ્રેમ તથા એકતાનો સંદેશ આપતો પર્વ છે. આ દિવસે લોકો જૂના મતભેદ ભૂલીને એકબીજાને શુભેચ્છાઓ પાઠવે છે.

દિવાળી આપણને જીવનમાંથી નકારાત્મકતા દૂર કરીને સારા વિચારો, સારા કર્મો અને માનવતાના માર્ગે આગળ વધવાની પ્રેરણા આપે છે.

7. ગુજરાતી પરંપરા પ્રમાણે દિવાળી પૂજન કેવી રીતે કરવું? જાણો સંપૂર્ણ પૂજાવિધિ

ગુજરાતમાં દિવાળીના દિવસે માતા લક્ષ્મી, ભગવાન ગણેશ અને સરસ્વતી માતાની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. ખાસ કરીને વેપારી વર્ગ માટે દિવાળીની રાત્રે ચોપડા પૂજનનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે જૂના હિસાબો પૂર્ણ કરીને નવા ચોપડા અથવા હિસાબનાં પુસ્તકોની પૂજા કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતી પરંપરા પ્રમાણે દિવાળી પૂજનની રીત:

1. ઘરની સફાઈ અને શણગાર: દિવાળીના દિવસે ઘરના મુખ્ય દરવાજે આસોપાલવનું તોરણ લગાવવામાં આવે છે. આંગણામાં રંગોળી કરવામાં આવે છે અને ઘરમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે.

2. પૂજાની તૈયારી: પૂજા માટે સ્વચ્છ બાજોઠ પર લાલ કે પીળું કપડું પાથરી માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. સાથે કળશ, સોપારી, શ્રીફળ, ફૂલ, કંકુ, ચોખા, અગરબત્તી અને મીઠાઈ રાખવામાં આવે છે.

3. સૌપ્રથમ ગણેશ પૂજન: કોઈપણ શુભ કાર્યની શરૂઆત ભગવાન ગણેશના સ્મરણથી કરવામાં આવે છે. તેમને કંકુ, ચોખા, ફૂલ અને મોદક અથવા મીઠાઈ અર્પણ કરવામાં આવે છે.

4. માતા લક્ષ્મીનું પૂજન: ત્યારબાદ માતા લક્ષ્મીને ફૂલ, કંકુ, ચોખા, ફળ અને મીઠાઈ અર્પણ કરવામાં આવે છે. ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ રહે તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.

5. ચોપડા પૂજન: ગુજરાતના વેપારીઓ માટે આ ખાસ પરંપરા છે. નવા ચોપડા, હિસાબનાં પુસ્તકો અથવા એકાઉન્ટિંગ રજિસ્ટર પર કંકુથી સ્વસ્તિક અને શુભ-લાભ લખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરીને નવા હિસાબની શુભ શરૂઆત કરવામાં આવે છે.

6. આરતી અને દીપ પ્રાગટ્ય: પૂજાના અંતે માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની આરતી કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ઘરના મુખ્ય દરવાજા, બારી, આંગણા અને પૂજા સ્થળે દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને પ્રસાદ ગ્રહણ કરે છે.

ગુજરાતી પરંપરામાં દિવાળી માત્ર ધનની પૂજા કરવાનો દિવસ નથી, પરંતુ નવા સંકલ્પ, સારા વ્યવહાર, વેપારમાં પ્રગતિ અને પરિવારની સુખાકારી માટે પ્રાર્થના કરવાનો પણ પવિત્ર અવસર છે.

નોંધ: પૂજાની સામગ્રી અને વિધિ પરિવારોની પરંપરા તથા સ્થાનિક માન્યતાઓ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. પૂજા માટેનો શુભ સમય સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે તપાસવો.

દિવાળીની હાર્દિક શુભકામનાઓ!

પ્રકાશના આ પાવન પર્વે તમારા જીવનમાં સુખ, શાંતિ, આરોગ્ય અને સમૃદ્ધિનો પ્રકાશ ફેલાય. માતા લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની કૃપા સૌના પરિવાર પર બની રહે અને દરેકના જીવનમાં નવી ખુશીઓનું આગમન થાય.

LIVE GUJARAT NEWS તરફથી આપ સૌને દિવાળીના પાવન પર્વની હાર્દિક શુભકામનાઓ!

બુલંદ અવાજ – સત્યની સાથે!