Rajkot Breaking News: ગુજરાતના આરોગ્ય ક્ષેત્ર માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાજકોટ સ્થિત ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ (AIIMS) ખાતે અત્યાધુનિક રેડિયોથેરાપી સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ 2 નવેમ્બર, 2026ના રોજ વર્ચ્યુઅલી આ સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન કરી તેને રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી હતી.

લગભગ ₹39 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયેલી આ સુવિધાથી રાજકોટ સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કેન્સરના દર્દીઓને આધુનિક રેડિયેશન સારવાર નજીકમાં જ મળી શકશે. અત્યાર સુધી વિશેષ સારવાર માટે અમદાવાદ કે મુંબઈ જેવા મોટા શહેરોમાં જવું પડતું હોય તેવા દર્દીઓનો પ્રવાસ અને ખર્ચનો બોજ ઘટવાની આશા છે.

1. ₹39 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થઈ અત્યાધુનિક સુવિધા

AIIMS રાજકોટમાં આ એડવાન્સ્ડ રેડિયોથેરાપી સુવિધા કેન્દ્ર સરકારની પ્રધાનમંત્રી સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા યોજના (PMSSY) હેઠળ વિકસાવવામાં આવી છે. તેનો મુખ્ય હેતુ સૌરાષ્ટ્રના લોકોને ઉચ્ચ સ્તરની કેન્સર સારવાર સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ જણાવ્યું હતું કે કેન્સર માત્ર દર્દી માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પરિવાર માટે તબીબી, માનસિક અને આર્થિક પડકાર ઊભો કરે છે. સમયસર અને ગુણવત્તાયુક્ત સારવાર દરેક દર્દી સુધી પહોંચે તે જરૂરી છે.

2. કઈ આધુનિક મશીનોની સુવિધા મળશે?

AIIMS રાજકોટના નવા રેડિયોથેરાપી વિભાગમાં અદ્યતન ટેક્નોલોજીથી સજ્જ મશીનો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.

• High Energy Linear Accelerator (LINAC): કેન્સરના કોષોને નિશાન બનાવી ચોકસાઈપૂર્વક રેડિયેશન આપવા માટે.
• Wide Bore CT Simulator: દર્દીના શરીરની 3D ઇમેજિંગ અને સારવારનું આયોજન કરવા માટે.
• High Dose Rate (HDR) Brachytherapy Unit: શરીરની અંદરથી ચોક્કસ ભાગને રેડિયેશન આપતી સારવાર માટે.

આ ટેક્નોલોજીની મદદથી IMRT, VMAT, IGRT, SRS, SRT અને SBRT જેવી આધુનિક રેડિયોથેરાપી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી શકાશે. તેનાથી ગાંઠને વધુ ચોકસાઈથી નિશાન બનાવવામાં અને આસપાસના સ્વસ્થ ટિશ્યૂને શક્ય તેટલું બચાવવામાં મદદ મળે છે.

3. સૌરાષ્ટ્રના કેટલા લોકોને મળશે લાભ?

સરકારી માહિતી પ્રમાણે આ સુવિધા સૌરાષ્ટ્રના અંદાજે 1.54 કરોડ લોકો માટે ઉપયોગી બનવાની આશા છે. તેમાં રાજકોટ, જામનગર, જૂનાગઢ, પોરબંદર, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, ગીર સોમનાથ, દેવભૂમિ દ્વારકા અને બોટાદ સહિતના જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ સુવિધા શરૂઆતમાં દર વર્ષે અંદાજે 500થી 700 દર્દીઓની સારવાર સંભાળે તેવી અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી વિસ્તારોના દર્દીઓને લાંબી મુસાફરીમાંથી રાહત મળી શકે છે.

4. માત્ર રેડિયેશન જ નહીં, અન્ય સારવારની સુવિધા પણ

AIIMS રાજકોટના રેડિયેશન ઓન્કોલોજી વિભાગને સંકલિત કેન્સર સારવાર વ્યવસ્થા સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. અહીં રેડિયોથેરાપીની સાથે કીમોથેરાપી અને સર્જરી સંબંધિત સેવાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.

આ વ્યવસ્થામાં હેડ એન્ડ નેક, ઓર્થોપેડિક, ગાયનેકોલોજિકલ ઓન્કોલોજી અને જનરલ સર્જરી જેવી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. આથી દર્દીઓને તેમની જરૂરિયાત પ્રમાણે વિવિધ વિભાગોની સારવાર એક જ સંસ્થામાં મેળવવામાં મદદ મળશે.

5. સુવિધા ક્યારથી કાર્યરત છે?

AIIMS રાજકોટના જણાવ્યા પ્રમાણે રેડિયેશન ઓન્કોલોજી વિભાગ 29 મે, 2026થી કાર્યરત છે અને રેડિયોથેરાપી તથા કીમોથેરાપીની સેવાઓ શરૂ થઈ ચૂકી છે. હવે નવી અદ્યતન રેડિયોથેરાપી સુવિધાના ઉદ્ઘાટનથી આ વિભાગની સારવાર ક્ષમતામાં વધુ વધારો થયો છે.

6. સૌરાષ્ટ્રના દર્દીઓ માટે શું બદલાશે?

આ સુવિધા શરૂ થવાથી સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના દર્દીઓને વિશેષ રેડિયેશન સારવાર માટે અમદાવાદ કે મુંબઈ સુધી લાંબી મુસાફરી કરવાની જરૂરિયાત કેટલાક કિસ્સાઓમાં ઘટી શકે છે. ખાસ કરીને સારવાર અને ફોલોઅપ માટે વારંવાર મુસાફરી કરતા દર્દીઓ તથા તેમના પરિવારજનોને રાહત મળવાની અપેક્ષા છે.

જોકે, દરેક પ્રકારના કેન્સર અને દરેક દર્દીની સારવાર અલગ હોય છે. તેથી કઈ સારવાર AIIMS રાજકોટમાં ઉપલબ્ધ છે અને પોતાના કેસમાં યોગ્ય છે કે નહીં તે અંગે દર્દીઓએ હોસ્પિટલના નિષ્ણાત ડૉક્ટરોની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ: રાજકોટ AIIMSની આ નવી સુવિધા ગુજરાતના આરોગ્ય માળખા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. સૌરાષ્ટ્રના દર્દીઓને અદ્યતન કેન્સર સારવાર તેમના વિસ્તારની નજીક ઉપલબ્ધ કરાવવાની દિશામાં આ સુવિધા આશાનું નવું કિરણ બની શકે છે.

સ્રોત: કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય તથા પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB).